Symptomen bij kinderen
Elke vorm van ADHD heeft een ander klachtenpatroon. De volledige naam van de aandoening is "Attention Deficit/Hyperactivity Disorder". Twee van de typische kernsymptomen komen dus in de naam voor. Een derde symptoom dat zich vaak voordoet, is impulsiviteit. Daarnaast kunnen zich nog verschillende bijkomende symptomen voordoen, zoals agressief of wanordelijk gedrag. Vaak treden ook zogenaamde "comorbide" stoornissen op, zoals dyslexie of een antisociale gedragsstoornis.
Typen ADHD
Aangezien ADHD zich op verschillende manieren kan manifesteren, wordt er onderscheid gemaakt tussen de volgende typen ADHD:
Het overwegend hyperactieve/impulsieve type (“onrustig, zenuwachtig en ongedurig”)
Het overwegend onoplettende type (“dromer”)
Het gecombineerde type (waarbij alle drie de genoemde symptomen even sterk aanwezig zijn)
Hoe openbaart ADHD zich?
De volgende signalen kunnen duiden op ADHD, maar bieden geen zekerheid. Bij kleuters kunnen zich andere symptomen voordoen dan bij bijvoorbeeld kinderen op basisschoolleeftijd, of bij tieners.
- … heeft een overmatige bewegingsdrang en lijkt door iets te worden gedreven
- … kan niet stil zitten, klimt overal op of staat op school steeds op van zijn stoel/verlaat het klaslokaal
- … praat extreem veel
- … kan niet in stilte spelen of werken
- … flapt antwoorden er uit en onderbreekt anderen
- … is ongeduldig en kan niet op zijn beurt wachten
- … heeft moeite zich te concentreren op een spel of een opdracht
- … kan een opdracht niet voltooien
- … kan niet luisteren
- … kan geen structuur en orde creëren
- … is continue dingen kwijt of kan ze niet vinden
- … gaat schoorvoetend aan de gang met opdrachten die een langdurige geestelijke inspanning vereisen.
Bijkomende symptomen
Naast de belangrijkste kenmerken doen zich ook bijkomende symptomen voor bij ADHD. Ze kunnen zich ook openbaren in totaal verschillende combinaties en manifestaties: emotionele labiliteit, desorganisatie, prikkelbaarheid, vergeetachtigheid, achterblijvende schoolprestaties, driftbuien en agressiviteit, lage frustratietolerantie.
Goed om te weten
Daarnaast hebben vooral jongeren en volwassenen met ADHD vaak last van depressies, sociale fobieën en verslavingsgedrag. Deze problemen kunnen echter niet als bijkomende symptomen van ADHD worden beschouwd, maar eerder als autonome, "comorbide" aandoeningen die een aparte, specifieke behandeling behoeven.
Het overwegend onoplettend type
Als kinderen een aandachtstekortstoornis hebben, maar niet lijden aan hyperactiviteit, wordt dit het overwegend onoplettend type ADHD genoemd. De volgende kenmerken zijn typerend voor dit type:
- Moeite met concentratie
- Makkelijk af te leiden
- Lijkt afwezig/te dromen
- Trekt zich terug bij ruzies
- Toont angsten en schuldgevoelens
- Voltooit opdrachten in een laag tempo
- Valt niet graag op
- Is vergeetachtig
- Huilt snel
Goed om te weten
De vraag of ADHD behandeld moet worden, hangt vooral af van de mate waarin het kind hinder ondervindt van de symptomen op school, in het gezin en in zijn/haar ontwikkeling.
Heeft mijn kind ADHD?
Vereisten voor een diagnose:
Symptomen openbaarden zich al voor de leeftijd van zeven jaar en
Doen zich al meer dan zes maanden continue voor.
Een ervaren kinderarts of een kinder- en jongeren psychiater kan de diagnose stellen.