‘Hé is dit ook ADHD’ is het nieuwe boek van journalist en schrijver Hanneke Mijnster. In haar boek gaat Hanneke op zoek naar haar hernieuwde zelf, naar de ‘Hanneke met ADHD’. Die diagnose kreeg ze namelijk pas op haar 42e.
Een behoorlijke opluchting: “Ik heb 30 jaar lang geploeterd en me afgevraagd waarom ik niet kon zijn en doen als de rest. Dat ik nu ineens begreep hoe dat kwam, zorgde voor een enorme mildheid naar mezelf. En het maakt het leven een stuk leuker.”
Altijd ‘de moeilijke’
“Als we haar spreken heeft Hanneke de avond ervoor nét de nieuwe theatershow van Thomas van Luyn bezocht. “Alsof ik in een zaal vol nieuwe vrienden zat, die allemaal precies begrijpen hoe jij je voelt. En weten wat het is om continu aan jezelf te twijfelen. Want ik heb me altijd raar gevoeld. In vriendschappen, op werk, op school, in relaties... Overal was ik me ‘de moeilijke’. In therapie kwam het dan altijd weer neer op een laag zelfbeeld. Dan moest ik positieve dingen gaan opschrijven, over mezelf. Dat werkte dan misschien eventjes, maar binnen de kortste keren was ik weer terug bij af.”
Een sticker verdienen
“Als je ADHD hebt ben je vaak empathisch en goed in het lezen van emoties. In mijn werk komt dat goed van pas, ik weet precies wanneer ik door moet vragen. Jeetje, zeggen ze dan, ik heb veel meer verteld dan ik eigenlijk van plan was. Dat talent gebruikte ik ook in de stoel bij de psycholoog. Ik wist precies wat ik moest zeggen en doen om een sticker te verdienen. Totdat iemand daar doorheen prikte. Dat was bevrijdend en doodeng tegelijk. Je bent zó gewend om je op een bepaalde manier te gedragen. Ik kan gevoelsmatig nog steeds niet helemaal van mezelf op aan. Dan weet ik niet of dat wat ik voel nu echt is, of een houding die ik mezelf heb aangeleerd. Die coping mechanismen zitten er zó in.”
Begrip
“Ik ben bewust heel open over mijn ADHD. Als ik iemand interview leg ik bijvoorbeeld van tevoren uit dat ik écht luister, maar het gewoon even nodig heb om met een pen te friemelen. En waar ik het vroeger heel lastig vond om een afspraak af te zeggen of te verplaatsen, is dat nu makkelijker. Als ik voel dat het me niet lukt om ergens helemaal en écht aanwezig te zijn, dan wordt het niets en kan ik beter thuisblijven. Mijn vrienden begrijpen dat gelukkig goed. Ik merk sowieso dat, door alles gewoon te benoemen, je eigenlijk haast altijd op begrip kan rekenen.”
Tabel met kleurtjes
“Ik richt mijn leven steeds beter in naar hoe het intrinsiek bij me past, op alle fronten. Daar heb ik ook al vóór de diagnose stappen in gezet. Dat ik ben gaan freelancen bijvoorbeeld, en van mezelf niet meer hoefde te functioneren op een kantoor, was één van de beste keuzes ooit. Ik doe nu alleen nog wat ik leuk vind, op mijn eigen voorwaarden. Daarbij kijk ik vooral naar of ik er ook genoeg energie van krijg. Dat heb ik zelfs in kaart gebracht, in een tabel met kleurtjes. Wat kost energie en wat levert juist energie op? Ik probeer daar echt rekening mee te houden en er mijn keuzes op te baseren.”
Tip van Hanneke: Koop een papieren planner.
“Je bent dan een stuk bewuster met je planning bezig, waardoor je beter aanvoelt of iets wel of niet past. Niet alleen qua tijd, maar vooral qua energie.
Ik kan het echt in mijn onderbuik voelen als ik iets opschrijf waarvan ik denk, misschien moet ik dit niet doen. Daar luister ik dan ook naar, want het komt altijd uit.”
Echt irritant
Toch blijft haar ADHD soms ook gewoon ‘echt irritant’. “In mijn relatie bijvoorbeeld, vind ik het best moeilijk. Ik zit in een LAT-relatie, we hebben allebei een co-ouderschap. Dan is er weinig tijd om écht samen te zijn. Ik vind het lastig dat ik, in die tijd die al zo schaars is, dan ook nog met mezelf te maken heb. Op zondagmiddag bijvoorbeeld, moet ik gewoon thuis kunnen zijn. In m’n uppie aanrommelen, in alle rust. Ik kan dus niet ál mijn tijd geven.”
Druk aan de binnenkant
De grootste misvatting over ADHD, volgens Hanneke: dat je het altijd aan mensen kunt merken. “De zwaarte van ADHD zit vooral aan de binnenkant, zeker bij vrouwen. Toen ik vorig jaar aan een vriendin over mijn diagnose vertelde, keek ze me niet begrijpend aan. ‘Hè? Maar jij bent toch helemaal niet druk?’ Daarna besloten we om allebei een minuut lang onze gedachten hardop uit te spreken. Ze schrok er gewoon van dat je zó druk kunt zijn in je hoofd.”
Wie is Ravian Wettstein: even voorstellen;
Ravian: "Sinds 2019 ben ik werkzaam als arts-assistent bij ADHDcentraal, waar ik onder andere werkzaam ben aan mijn PhD, over ADHD bij volwassenen. Ik ben nu bezig met de afronding." De eerste conclusies en artikelen zijn een feit en worden wereldwijd goed ontvangen; Absent or Hidden? Hyperactivity in Females With ADHD.
"Naast mijn werk ben ik graag creatief bezig, van kitesurfen tot schilderen, van koken tot het bouwen van mijn eigen camper. Kitesurfen geeft een ultiem gevoel van vrijheid, de camper zorgt dat ik overal kan gaan en staan", zo vertelt Ravian. "Koken vind ik leuk, want het brengt mensen samen en associeer ik met gezelligheid. Schilderen heb ik dit jaar weer opgepakt, iedere week ben ik te vinden aan de kunstacademie (avondschool). Ik ben ondertussen 37 jaar en net vader geworden van een zoon, Caspian."
Waarom is het onderwerp ADHD interessant?
"Het gedrag en de drijfveren van mensen heb ik altijd interessant gevonden en ADHD is daarin een mooi, boeiend onderwerp. Daarnaast heb ik veel affiniteit met ADHD omdat ik van dichtbij heb meegemaakt wat de impact daarvan is.
Ik weet hoe belangrijk een goede behandeling kan zijn en dat kan uiteraard niet zonder goede diagnose. Ik kan mij dus goed inleven in patiënten, naasten, en behandelaren, want twee van de drie ben ik."
Daarnaast is ADHD een controversieel onderwerp, zo vertelt Ravian. "Iedereen heeft er namelijk een mening over en er zijn heel veel misvattingen, maar ook criticasters. Veel kritiek gaat uit naar over diagnostiek en medicalisering. Dat is goed, want iedereen heeft namelijk wel kenmerken van ADHD en een behandeling met medicatie gaat natuurlijk niet zonder risico’s; adequate diagnostiek is echt belangrijk.
Daarnaast heeft ADHD een grote overlap met andere aandoeningen, waardoor het vaak puzzelen is, waar komen de klachten en lijdensdruk uit voort? Ik houd van deze uitdaging: een goede diagnose gaat meestal gepaard met een positieve uitkomst. De behandeling en mensen met ADHD zijn in mijn optiek één van de meest dankbaarste groep patiënten en dat maakt het werk leuk."
Halleluja, eindelijk een ADHD-studie specifiek gericht op vrouwen. Waarom jij?
Ravian vertelt: "Bijna alle vrouwen die komen voor diagnostiek denken dat ze ADD hebben en geen ADHD. Dat is opvallend, want dat doet vermoeden dat zij geen last hebben van de H (hyperactiviteit). In het gesprek wordt vaak juist duidelijk dat er aanwijzingen zijn voor hyperactiviteit/impulsiviteit die vaak worden gerelateerd aan 'innerlijke' onrust, en niet zozeer met 'lichamelijke' onrust. Echter, met wie vergelijken zij zich? Dat is toch vaak ‘het drukke jongetje van de klas’, dus in andere woorden, een man! Is dat terecht en wat voor gevolgen heeft dat?"
Bij ADHDcentraal wordt gebruik gemaakt van een objectief meetinstrument waarbij de lichamelijke activiteit wordt gemonitord tijdens de zogenaamde QB test. De resultaten van de test worden vergeleken met een normgroep met hetzelfde geslacht en dezelfde leeftijd. Hierdoor is het mogelijk om te zien hoe goed of slecht iemand het doet ten opzichte van zijn eigen leeftijdscategorie en geslacht.
"In de praktijk viel het ons op dat de uitslag bij vrouwen vaak vergelijkbaar was met dat van mannen. Kortom, vrouwen laten evenveel hyperactiviteit zien als mannen, maar alleen zolang je vrouwen vergelijkt met vrouwen. Ik wilde deze klinische aanname onderzoeken en dat heb ik gedaan."
Wat zijn de gevolgen voor de vrouwen met ADHD en de behandelaren?
"Het gaat erom dat ADHD wordt herkend, zodat een juiste verwijzing of diagnose wordt gesteld. Bij kinderen begint het eigenlijk bij de ouders en leraren, dus als daar de associatie bij ADHD het drukke jongetje is, dan worden meisjes met ADHD over het hoofd gezien. In prevalentie onderzoeken blijken er ook steevast meer jongetjes dan meisjes gediagnosticeerd te worden met ADHD (4-2:1), echter in de volwassen populatie is de verdeling zo goed als gelijk (1:1).
Hoe dat kan? ADHD wordt vaak gemist bij meisjes en vrouwen, waardoor ze niet of relatief later worden verwezen en gediagnosticeerd. Vrouwen zijn dus ook relatief ouder als ze de diagnose krijgen. Dat betekent dat ze langer moeten dealen met onbehandelde ADHD.
Bij deze groep vrouwen is vaak sprake van meerdere psychische problemen in de voorgeschiedenis, van bijvoorbeeld recidiverende of persisterende angst en stemmingsproblemen. Deze klachten zijn bij ADHD vaak secundair, omdat ze door de ADHD minder goed functioneren."
"Doordat de ADHD niet erkent wordt krijgen ze vaak te horen dat het aan hun ligt, lui zijn en dat ze beter hun best moeten doen. Dit heeft natuurlijk grote negatieve gevolgen op het zelfvertrouwen en zelfbeeld; het problematische gevolg zijn angst- en stemmingsklachten.
Dit geldt natuurlijk niet alleen voor vrouwen."
Hoe kun je als vrouw met ADHD hier je voordeel mee doen?
"Gelukkig is Nederland in vergelijking tot andere landen wereldwijd echt ver met betrekking tot ADHD en is er veel aandacht voor. Daardoor is er meer informatie te vinden over ADHD en ook specifiek over vrouwen. Via patiëntenverenigingen is veel informatie te vinden, zijn er jaarlijks nascholingsprogramma’s voor ADHD, en heeft Sandra Kooij vorig jaar het h3-netwerk opgericht dat gaat over hoofd, hart en hormonen. Bij ADHDcentraal worden tegenwoordig meer vrouwen aangemeld voor diagnostiek en behandeling dan mannen. Dat was een aantal jaren geleden omgekeerd."
Hoe ga je deze studie implementeren in de praktijk; hoe zie je dat?
Ravian: "Uiteindelijk gaat het over bewustwording, herkennen en erkennen. Uit mijn onderzoek komt naar voren dat vrouwen met en zonder ADHD inherent minder actief zijn dan mannen met en zonder ADHD. Het effect van ADHD met betrekking tot hyperactiviteit is wel vergelijkbaar tussen mannen en vrouwen, maar vrouwen laten in een directe vergelijking, minder hyperactiviteit zien. In de praktijk is het dus van belang om je dat te realiseren. Een objectief meetinstrument kan daar goed bij helpen, maar daar heeft helaas niet iedereen beschikking toe. De kracht van een dergelijke test is dat het de kernsymptomen van ADHD visualiseert."
"De meeste vrouwen verbazen zich vaak over het feit hoe hyperactief ze zijn in vergelijking met andere vrouwen. Die H blijkt dus vaak wel evident aanwezig,"aldus Ravian. "Er zal nog wel een vertaalslag moeten komen hoe de hyperactiviteit en impulsiviteit bij vrouwen beter uitgevraagd kan worden, want de symptomen gerelateerd aan hyperactiviteit en impulsiviteit zoals geformuleerd in de DSM passen hoofdzakelijk bij patronen die veelal worden gezien bij het mannelijke geslacht."
Aanvullend onderzoek naar vrouwen met ADHD is nodig zodat de diagnostiek en behandeling verder worden geoptimaliseerd.
In 2001 begon Sofie Harmsen als verpleegkundige in de geestelijke gezondheidszorg/verslavingszorg en werkt vanaf 2013 als verpleegkundig specialist GGZ. Op dit moment is Sofie werkzaam bij ADHD Centraal, gespecialiseerd in ADHD en heeft ze haar eigen praktijk waar ze ruimte geeft aan het onderwerp Seksualiteit: overseksenso.com
“Ga maar vast naar boven, ik kom zo”……maar ‘zo’ veranderde in een uren durende hyperfocus naar de beste vakantiedeal en aanverwante zaken. Alle aanverwante zaken.
Ik steek er maar even de draak mee, maar deze dingen gebeuren in een leven met ADHD. Bij zowel mannen als vrouwen. Dit artikel is het eerste van een drieluik over ADHD en seksualiteit.
Wat bedoelen we met seksualiteit?
De World Health Organisation (WHO) stelt dat seksualiteit het brede begrip van sekse, genderidentiteit en seksuele oriëntatie is. Seksualiteit wordt ervaren en vormgegeven in gedachten, fantasieën, verlangens, overtuigingen, attitudes, waarden, gedrag, handelingen, rollen en relaties. Wanneer we het hebben over seks praten we al snel over vrijen, soloseks/masturbatie, erotiek, geslachtsgemeenschap, seksueel plezier en bevrediging.
Ongeveer 40% van de mensen met AD(H)D, zowel mannen als vrouwen, ervaren minstens één probleem op het gebied van seksualiteit
Het is bijvoorbeeld lastiger om opgewonden te raken en een orgasme te krijgen. Soms hebben mensen met ADHD zelfs een afkeer van seks.
Ook afleiding in bed is een bekende boosdoener.
De ontevredenheid over het seksleven ligt aanzienlijk hoger dan bij mensen zonder AD(H)D.
Onvrede over seksleven
In Nederland ervaart 27% van de vrouwen en 19% van de mannen tenminste één seksueel probleem. Denk hierbij aan moeite om een orgasme te krijgen, problemen met seksuele opwinding, te vroeg klaarkomen (bij de mannen) en zelfs een afkeer van seks. Bij mensen met ADHD komen dit soort issues vaker voor: 40% ervaart problemen.
Mensen met ADHD zijn dan ook vaker niet tevreden over hun seksleven. Het percentage vrouwen met ADHD dat niet tevreden is over hun seksleven is 65%. Ter vergelijking: voor vrouwen zonder ADHD geldt dat 35% niet tevreden is. Van de mannen met ADHD is 68% niet tevreden over hun seksleven, tegenover 27% van de mannen zonder ADHD.
Het maakt dat mensen met ADHD kwetsbaarder kunnen zijn en ergens in hun leven last kunnen krijgen van seksuele problemen. Uit onderzoek blijkt dat mensen met ADHD in hun jeugd vaker negatieve seksuele ervaringen hebben meegemaakt. Naast de ADHD zelf spelen hier vaak ook de aanverwante klachten mee, zoals depressie, angst en een verminderd zelfbeeld. (Bron Autisme Expertise Centrum)
Prikkels, prikkels, prikkels
Als je ADHD hebt ligt de afleiding continu op de loer. Ook tussen de lakens. Het is dan lastig om ‘in het moment’ te zijn en te blijven, voldoende aandacht te hebben voor de ander en te focussen op de seksuele prikkels. Afdwalende gedachten (de boodschappen, het kinderfeestje en werk) en prikkels van buitenaf (geluiden, een knipperend lichtje op de gang, de stapel was in de hoek) gooien roet in het eten. Hierdoor kan het lastig zijn om seksueel opgewonden te raken, maar ook om de signalen van de partner op te pikken.
Hier komt bij dat een ADHD brein zowel interne als externe prikkels anders verwerkt. De ‘thalamus’ is een deel van de hersenen dat een belangrijke rol speelt bij de selectie van prikkels die doorgegeven moeten worden aan de verschillende delen van de hersenschors. Waarschijnlijk werkt deze bij mensen met ADHD niet goed waardoor het filteren van de prikkels niet goed gebeurt. Hierdoor komen álle prikkels, dus wat je hoort, ziet, proeft, ruikt, voelt even hard binnen.
Nu even niet
Je kunt je voorstellen dat een brein hierdoor een stuk sneller volloopt met prikkels waardoor, bijvoorbeeld na een dag school, werk of zorgen voor de kinderen, hoofd en lijf compleet overprikkeld zijn. Tijdens seks worden alle zintuigen geprikkeld, maar om daar plezier aan te kunnen beleven moet er wel ruimte zijn. Dat heeft weer invloed heeft op het wel of geen zin hebben in seks.
Onderprikkeling en impulsiviteit
Mensen met ADHD kunnen ook last hebben van onderprikkeling en impulsiviteit. Dit kan ervoor zorgen dat je je eigen grenzen en de grenzen van een ander niet goed aanvoelt. Waardoor je bijvoorbeeld vroeg klaarkomt, of de wensen en grenzen van de ander niet aanvoelt en overschrijdt.
Het opzoeken van ‘risicovolle’ situaties zoals onveilige seks, seks onder invloed van alcohol of drugs of seks buiten een bestaande relatie past in dit plaatje. Natuurlijk hoeft impulsiviteit echt niet altijd gepaard te gaan met risicovol gedrag. Het kan zich ook op een heel andere manier uiten. Niet goed kunnen prioriteren, nog snel even iets tussendoor gaan doen of nog gauw even iets af te maken bijvoorbeeld.
Zelfbeeld
Dan is er nog het hebben van een laag zelfbeeld. Vaak veroorzaakt door het gevoel geen grip en regie te hebben op het leven en zijn dagelijkse beslommeringen, maar ook door angst en stemmingsklachten. Zaken niet goed af krijgen, het gevoel tekort te schieten als partner, ouder, werkgever-/nemer, vriend/ vriendin, zoon/dochter, broer/zus. Dat maakt dat mensen het moeilijk kunnen vinden om hun eigen wensen en grenzen aan te geven. Of juist gaan ‘pleasen’ en voorbijgaan aan hun eigen plezier.
Met bovenstaande is het de bedoeling geweest alvast wat inzicht te geven in de relatie tussen ADHD en seksualiteit en alvast een kleine aanzet te geven voor de artikelen die hierna komen. Hierin zal ik dieper ingaan op ADHD en seksualiteit bij vrouwen en ADHD en seksualiteit bij mannen.
Sofie Harmsen
In zijn nieuwe theatervoorstelling wil Thomas van Luyn ‘laten zien en voelen wat het is om ADHD te hebben’. Hij neemt het publiek mee in zijn wereld vol drukke gedachten en impulsieve acties en de eeuwige strijd om focus te vinden. “Origineel, grappig maar ook inhoudelijk sterk”, aldus de Volkskrant. ‘De Grote ADHD Experivaganza’ is wegens succes verlengd en dus óók in 2025 weer te zien in het theater.
Benieuwd wanneer Thomas bij jou in de buurt is? Check de speellijst
Leer ADHD beter begrijpen met het werkboek ‘De 7 elementen van aandacht’. Dit praktische boek biedt een mix van uitleg over ADHD en tools en tips die je direct kunt toepassen in het dagelijks leven. Je leert jezelf en ADHD beter begrijpen en ontdekt wat je nodig hebt om uitdagingen aan te pakken. Perfect januari-leesvoer voor iedereen die van 2025 jaar wil maken met meer balans en structuur.
Je koopt de 7 elementen van aandacht, ‘het eerste werkboek voor ADHD dat werkt’, onder andere hier.
In samenwerking met het Erasmus Centre for Entrepreneurship (ECE) ontwikkelde Rotterdam School of Management (RSM) een training voor startende ondernemers met ADHD: Onbeperkt Ondernemen. “Een ADHD-brein biedt unieke kansen, maar brengt ook specifieke uitdagingen met zich mee wanneer je succesvol je eigen bedrijf wilt starten en runnen. De cursus Onbeperkt Ondernemen met ADHD gaat dieper in op het werken met deze kansen en uitdagingen in je eigen ondernemersreis.”
Wat is ADHD precies en leiden de inmiddels miljoenen video’s over dit onderwerp op sociale media tot meer (zelf)diagnoses? Is er reden tot zorg of is de grote hoeveelheid online voorlichting juist toe te juichen? En hoe zit het eigenlijk met social media zelf? Wat doet al dat scrollen met onze aandachtspanne?
Dit soort vragen staat centraal in deze podcastaflevering van De Balie.
Op haar Instagram kanaal probeert taalwetenschapper én ADHD-ervaringsdeskundige Tisha Bentvelzen ingewikkelde academische en wetenschappelijke informatie over AD(H)D om te zetten in begrijpelijke Jip en Janneke-taal.
En helpt ze je te begrijpen waarom je als ADHD’er de dingen vaak nét iets anders doet of ervaart. Aanrader!
Kristi Freijssen runt een kinderboekenuitgeverij en schrijft inclusieve kinderboeken. Kristi heeft zelf ADHD en had daar als kind maar wát graag een boek over gelezen. Maar de meeste kinderboeken gaan nu eenmaal over superhelden, tovenaars en prinsessen. En niet over kinderen die hoogbegaafd zijn of ADHD hebben. Daar brengt Kristi graag verandering in. “Het boek is een spiegel, maar ook een venster. Iedereen kent wel iemand zoals Siem.”
Siem heeft het druk is hier te koop.
Het ADHD-café is dé plek om in contact te komen met mede-ADHD’ers. Laagdrempelig én in een ontspannen setting ervaringen delen, tips uitwisselen, vragen stellen: het kan er allemaal. Ook als je zelf geen ADHD hebt maar er wél graag meer over zou willen weten, ben je van harte welkom. Sluit je liever online aan? Log dan in tijdens het wekelijkse online vragenuurtje.
Het ADHD café is een initiatief van belangenvereniging Impuls & Woortblind.
In deze podcastaflevering van ‘Culturele bagage’ gaat host Esma Linnemann in gesprek met psycholoog Marissa van der Sluis en twee ADHD’ers: schrijver en opinie-redacteur Meredith Greer en wetenschapsjournalist Simoon Hermus.
Over wat ADHD nu eigenlijk inhoudt, hoe bepalend de symptomen kunnen zijn én hoe het komt dat vooral steeds meer vrouwen met ADHD worden gediagnosticeerd.
In zijn podcastserie ‘ADHD aan het werk’ voert podcasthost Frans openhartige gesprekken met (jong)volwassenen en ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf. Het doel? Het verbeteren van arbeidskansen en werkplezier voor mensen met ADHD. Elke veertien dagen schuiven experts zoals jobcoaches, behandelaars en HR-professionals aan.
Ze delen praktische tips en adviezen, voor werkgever én werknemer.
In aflevering 17 gaat Frans in gesprek met Emma. Emma heeft ADHD, een belastingadvieskantoor en richt zich voornamelijk op neurodivergente ondernemers. Samen bespreken ze hoe ADHD’ers hun unieke kwaliteiten kunnen inzetten in het bedrijfsleven en hoe het onderwijs hierop kan inspelen. Luister naar een enthousiast gesprek over de ontdekkingstocht naar jouw superkrachten én hoe je deze het beste kan inzetten. Veel luisterplezier!
Met deze aflevering zet de podcast weer een stapje dichterbij méér begrip en positiviteit rondom ADHD op de werkvloer
Ook in het nieuwe jaar gaan we verder met de Podcast 'Aan het werk met ADHD'. Waar we ons vorig jaar vooral richtten op ADHD en de werkvloer, gaan we in 2025 een stap verder en breiden we 'Aan het werk met ADHD' verder uit. We gaan dieper in op ADHD in de normale levenssfeer; de symptomen, positieve en moeilijke aspecten en komen uiteraard weer met adviezen en tips van experts, ervaringsdeskundigen en coaches. Hoe ga jij elke dag het beste met jouw ADHD om? Maar voor we verder gaan, hieronder de best beluisterde Podcasts van 2024.
Vergeet het afvallen van 20 kilo of het schrijven van een roman. Begin klein. Wil je gezonder eten? Probeer dan één extra stuk fruit per dag te eten. Wil je meer bewegen? Begin met 10 minuten wandelen per dag.
Dromen zijn mooi, maar houd ze realistisch. Wil je wereldkampioen schaken worden? Dat is misschien wat ambitieus voor dit jaar. Stel jezelf een haalbaar doel, zoals het leren van een nieuwe schaakopening.
Hoewel je je op kleine stappen richt, is het belangrijk om het einddoel niet te vergeten. Dit zal je gemotiveerd houden om door te gaan.
Wees eerlijk tegen jezelf over je uitdagingen. Heb je moeite met focus? Probeer te achterhalen waarom en zoek naar oplossingen.
Samenwerken kan motiverend werken. Zoek iemand die dezelfde doelen heeft en motiveer elkaar om op het goede pad te blijven.
Maak gezonde gewoontes aantrekkelijker en ongezonde gewoontes minder aantrekkelijk. Leg bijvoorbeeld gezond fruit op ooghoogte in de koelkast en verstop de snoepjes in een hoge kast.
Wat motiveert jou? Gebruik deze motivatie om je doelen te bereiken. Luister naar inspirerende muziek, lees motiverende boeken of praat met mensen die je inspireren.
Iedereen maakt wel eens een fout. Straf jezelf niet als je een keer van het pad afwijkt. Leer van je fouten en ga weer verder.
Focus op je successen, niet op je mislukkingen. Vier elke kleine overwinning, hoe klein ook. Dit zal je motivatie een boost geven.
Het bereiken van je doelen vergt tijd en moeite. Er zullen obstakels op je pad komen. Geef niet op! Blijf doorgaan en wees trots op jezelf voor elke stap die je zet.
Door deze tips in gedachten te houden, kun je dit jaar misschien wel je goede voornemens waarmaken. Succes!
Dit online magazine is mede mogelijk gemaakt door Medice BV.
Dank aan Hanneke Mijnster, Sofie Harmsen en Ravian Wettstein voor hun bijdrage aan deze editie.